Mu Kıtası & Kökenler Araştırması
Bu kart, diğerlerinden farklı bir kategoridedir. Konusu demiryolu, fabrika ya da kurum gibi tamamlanmış bir devlet projesi değildir. Atatürk'ün arkeoloji, dilbilim ve karşılaştırmalı tarih üzerine bizzat yönlendirdiği kişisel bir araştırmadır.
İki ayrı şeyi birbirinden ayırmak gerekir. Mayatepek'in görevi ve Atatürk'e gönderdiği 14 rapor gerçektir ve tarihsel olarak belgelenmiştir; bu konuda şüphe yoktur. Tartışmalı olan, raporların öne sürdüğü Maya–Türkçe dil ve uygarlık akrabalığı tezidir. Bugünkü ana akım dilbilim ve arkeoloji bu tezi desteklememektedir.
"Orta Asya'ya nereden geldik? Atalarımız, büyük uygarlıklar öncesinde hangi coğrafyalarda yaşıyordu?" sorusu, Atatürk'ü 1930'larda derin bir araştırmaya yöneltti.
Mayatepek'in Misyonu
1932'de emekli General Hasan Tahsin Mayatepek, Maya dili ile Türkçe arasında şaşırtıcı benzerlikler bulunduğunu Atatürk'e bildirdi. Atatürk, Mayatepek'i Türkiye'nin Meksika Maslahatgüzarı olarak atadı ve ona 1935–1937 yılları arasında Maya, Aztek ve İnka kültürlerini araştırma görevini verdi.
Araştırmanın Kapsamı
- 14 rapor. 1932–1938 arasında hazırlanan raporlar, yüzlerce sayfa not, çizim ve fotoğraf içeren üç ciltlik bir araştırma oluşturdu.
- Dil karşılaştırması. Raporlar, Nahuatl dilinin eklemeli yapısıyla Türkçe arasında benzerlik olduğunu ileri sürdü.
- Mitolojik paralellikler. Tengri inancı ile Quetzalcoatl, Maya yaratılış efsaneleri ile Anadolu ritüelleri karşılaştırıldı.
- Mimari bulgular. Maya kalıntıları ile Anadolu medeniyetleri arasında biçimsel örtüşmeler aranmıştır.
- Sembolik benzerlikler. Ay-yıldız, davul ve kalkan motiflerinin her iki kültürde de görüldüğü belirtildi.
Bu bulgular Güneş Dil Teorisi'nin ve Türk Tarih Tezi'nin şekillenmesinde rol oynadı. Akademik çevrelerde tartışmalı olmakla birlikte, Atatürk'ün bilimsel merakının ve disiplinlerarası düşünme kapasitesinin somut bir örneğidir.