1928 – 1938 · Eğitim
Teknik Eğitim Reformu
Atatürk, kadrosuz ve eğitimsiz bir çağdaşlaşma ve kalkınmanın olamayacağının bilincindeydi. Bu yüzden eğitim reformu, sanayi yatırımlarıyla eş zamanlı yürütüldü.
"Milletleri kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir. Öğretmenden, eğiticiden mahrum bir millet, henüz millet namını almak yeteneğini kazanamamıştır."
— Mustafa Kemal Atatürk, İzmir Erkek Öğretmen Okulu, 14 Ekim 1925Kurulan Kurumlar
- 1933 Üniversite Reformu. Darülfünun kapatıldı ve yerine İstanbul Üniversitesi kuruldu; fakülte, rektör ve üniversite kavramları bu reformla yerleşti.
- Yüksek Mühendis Mektebi. Kökleri 1930'ların sanayi yatırımlarıyla birlikte büyüyen okul, 1944'te İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) olarak yeniden yapılandırıldı.
- Diğer yükseköğretim kurumları. Ankara Hukuk Mektebi (1925), Gazi Eğitim Enstitüsü (kökeni 1926'da Konya'dadır) ve Yüksek Ziraat Enstitüsü (1930/1933) bu dönemde açıldı.
- Avrupa'ya öğrenci programı. Başarılı gençler Almanya, Fransa, Belçika ve Amerika'ya gönderildi; döndüklerinde edindikleri bilgiyi ülkeye kazandırdılar.
- Alman akademisyenler. Nazi rejiminden kaçan Alman bilim insanları 1933 reformuyla Türkiye'ye çağrıldı. Kaynaklara göre profesör ve yardımcıları 135 ile 190 kişi arasındadır; bir kaynakta İstanbul Üniversitesi'nde 1933-34 kışından itibaren görev alan Alman profesörlerin sayısı 82 olarak verilir.
- Köy Enstitüleri. Eğitimle üretimi birleştiren bu kurumlar, kırsal kalkınmanın insan kaynağını yetiştirmeyi amaçladı.
Not: Yüksek Mühendis Mektebi'nin İTÜ'ye dönüşümü (1944) ve Köy Enstitüleri'nin yasal kuruluşu (17 Nisan 1940), Atatürk'ün 1938'deki ölümünden sonra gerçekleşti; ikisi de bu dönemde atılan temellere dayanır ve burada Atatürk döneminde başlayan çalışmaların ölümünden sonra tamamlanan halkaları olarak yer alır.
1933
Üniversite reformu
1944*
İTÜ kuruluşu (*1938 sonrası)
1940*
Köy Enstitüleri (*1938 sonrası)
Spor ve Beden Eğitimi
- Türk Spor Kurumu (1936). Bu kurum, tüm spor federasyonlarını tek çatı altında toplayan merkezi spor örgütüydü; 1938'de Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü'ne dönüştürüldü.
- 3530 sayılı Beden Terbiyesi Kanunu (1938). Kanun zorunlu beden eğitimini yasal zemine oturttu ve okul müfredatına ekledi.
- 1936 Berlin Olimpiyatları. Türkiye'nin olimpiyatlara düzenli katılımı bu dönemde pekişti; güreş, halter ve atletizm öncelikli spor dalları olarak belirlendi.
- Türk Hava Kurumu'nun spor kolu. Planörcülük ve havacılık sporları teşvik edildi; Türkkuşu okulu hem havacılık eğitimi hem de spor altyapısı sağladı.
Kaynak: "1933 Darülfünun'un İlgası ve Yeni Üniversitenin Ruhu" (DergiPark akademik makale); Türkiye Hukuk, "Ankara Adliye Hukuk Mektebi"; Gazi Üniversitesi Türk Maarif Ansiklopedisi maddesi; Atatürk'ün Bütün Eserleri, Cilt 18, s.74 (öğretmen sözünün kaynağı, 14 Ekim 1925)